Το μάθημα επιδιώκει την ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων στη διαδικασία της έρευνας, δηλαδή στο σύστημα της μελέτης και εμβάθυνσης στις λεπτομέρειες των νομικών κανόνων, καθώς και της ανάλυσης και ερμηνείας του περιεχομένου τους, ιδίως σε δικαιοσυγκριτικό επίπεδο, με στόχο την προετοιμασία των φοιτητών για τη συγγραφή της διπλωματικής τους εργασίας.

Στον πολλαπλά διασυνδεδεμένο σημερινό κόσμο το διεθνές εμπορικό δίκαιο λειτουργεί ως θεμελιώδες πλαίσιο διαμόρφωσης των οικονομικών σχέσεων, επηρεάζει την Πολιτική και έχει αντίκτυπο στην παγκόσμια κοινωνική ευημερία. Το μάθημα εμβαθύνει στο πολύπλοκο ρυθμιστικό τοπίο του διεθνούς εμπορίου, εστιάζοντας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), ως κεντρικό θεσμό που διέπει το διασυνοριακό εμπόριο και διαμορφώνει την παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση, και εξετάζοντας τις βασικές συμφωνίες και αρχές που στηρίζουν το πολυμερές αυτό εμπορικό σύστημα, με στόχο την κατανόηση των θεμελιωδών κανόνων που καθοδηγούν διεθνώς το εμπόριο αγαθών, υπηρεσιών, πνευματικής ιδιοκτησίας και επενδύσεων.

Το μάθημα παρουσιάζει στους φοιτητές τη δομή και λειτουργία των θεσμικών οργάνων, καθώς και τη νομοθετική διαδικασία και τους μηχανισμούς δικαστικής προστασίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με απώτερο στόχο την πληρέστερη κατανόηση των “τεσσάρων ελευθεριών” της Eσωτερικής Aγοράς – την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, εγκατάστασης, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Στόχος του μαθήματος είναι να θέσει στέρεα θεμέλια για την κατανόηση των μαθημάτων του προγράμματος που ακολουθούν.

Το μάθημα αναφέρεται στις αρχές και επικρατούσες πρακτικές που διέπουν σήμερα τις πολυεθνικές εταιρείες και εμβαθύνει στα ζητήματα της εταιρικής διακυβέρνησης, δίνοντας έμφαση στο ρόλο των διοικητικών συμβουλίων, της εκτελεστικής ηγεσίας και των μετόχων σχετικά με τη διασφάλιση λογοδοσίας και διαφάνειας, καθώς και στη σημασία του σχεδιασμού μιας κατάλληλης οργανωτικής δομής για την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει την αυξανόμενη σημασία της συμμόρφωσης της στρατηγικής των επιχειρήσεων στα ποικίλα αυτά κριτήρια ηθικής και διαφανούς εταιρικής Διακυβέρνησης, καθώς και σε καίρια Περιβαλλοντικά και Κοινωνικά κριτήρια (ESG). Οι φοιτητές θα μάθουν να αξιολογούν και να εφαρμόζουν κριτήρια ESG, να κατανοούν τις κανονιστικές απαιτήσεις που αναπτύσσονται σε διαφορετικές δικαιοδοσίες και να διερευνούν τον αντίκτυπο της ESG-βιωσιμότητας στην εταιρική φήμη και τη μακροπρόθεσμη απόδοση της επιχείρησης. Επίσης, θα αναλύσουν περιπτώσεις εταιρειών που ενσωματώνουν το ESG στις στρατηγικές τους και θα διϋλίσουν τα κανονιστικά πλαίσια σχετικά με το περιβάλλον, τα εργασιακά δικαιώματα και την εταιρική διακυβέρνηση σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Τα βασικά θέματα που θα εξετασθούν περιλαμβάνουν τη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία, την ηθική ηγεσία, τη βιώσιμη χρηματοδότηση, την εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ) και την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, ιδίως δε τη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων κατά της βίας και παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, καθώς και για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος (whistleblowing).

Το μάθημα παρουσιάζει τα βασικά χαρακτηριστικά των εμπορικών συναλλαγών στο σύγχρονο διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον. Οι φοιτητές θα εξοικειωθούν με όλα τα στάδια κατάρτισης μιας σύμβασης, από το στάδιο της διαπραγμάτευσης έως την καταγραφή των συμφωνηθέντων, την ερμηνεία του περιεχομένου τους και την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων των μερών, εστιάζοντας στις συνήθεις συμβατικές ρήτρες που συνομολογούνται διεθνώς, όπως οι ρήτρες εμπιστευτικότητας, καταμερισμού ευθυνών και απρόοπτης μεταβολής συνθηκών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξέταση των συχνότερα απαντώμενων στην πράξη διεθνών εμπορικών συμβάσεων, όπως η σύμβαση πώλησης κινητών (βάσει της Σύμβασης της Βιέννης), οι συμβάσεις για την παροχή ψηφιακού περιεχομένου ή υπηρεσιών (Οδηγία 2019/770) και οι καταναλωτικές συμβάσεις (Οδηγίες 93/13, 2011/83, Κανονισμός DSA).

Το μάθημα διερευνά τους θεσμοθετημένους, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, μηχανισμούς για την επίλυση διαφορών. Οι φοιτητές θα μελετήσουν τους σχετικούς βασικούς θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), καθώς και διεθνή όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), το Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) και το Όργανο Επίλυσης Διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ-ΟΕΔ). Θα εξοικειωθούν επίσης με εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, όπως η διαιτησία και η διαμεσολάβηση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή τους σε περιπτώσεις διασυνοριακών διαφορών και στην εκτέλεση των αποφάσεων υπό καθεστώς διαφορετικής δικαιοδοσίας.

Το μάθημα διερευνά τους θεσμοθετημένους, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, μηχανισμούς για την επίλυση διαφορών. Οι φοιτητές θα μελετήσουν τους σχετικούς βασικούς θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), καθώς και διεθνή όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), το Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) και το Όργανο Επίλυσης Διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ-ΟΕΔ). Θα εξοικειωθούν επίσης με εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, όπως η διαιτησία και η διαμεσολάβηση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή τους σε περιπτώσεις διασυνοριακών διαφορών και στην εκτέλεση των αποφάσεων υπό καθεστώς διαφορετικής δικαιοδοσίας.

Το μάθημα εξετάζει τους κανόνες ανταγωνισμού που ισχύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αλληλεπίδρασή τους με τους αντίστοιχους διεθνείς κανόνες. Οι φοιτητές θα εστιάσουν στην εφαρμογή κανόνων για την αντιμετώπιση των μονοπωλίων, την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, τον έλεγχο συγκεντρώσεων και τη ρύθμιση των κρατικών ενισχύσεων, με στόχο να γνωρίσουν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες από την παγκοσμιοποίηση των εμπορικών συναλλαγών και την αλληλεπίδραση του δικαίου ανταγωνισμού της Ε.Ε. με αντίστοιχα δίκαια και πολιτικές άλλων έννομων τάξεων, όπως αυτές των ΗΠΑ και των “αναδυόμενων” οικονομιών.

Το μάθημα εξετάζει το οικονομικό έγκλημα, κυρίως στο πλαίσιο του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διερευνά την πολύπλευρη φύση των οικονομικών εγκλημάτων, ιδίως κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτών της διαφθοράς, της κατάχρησης αγοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι φοιτητές θα αναλύσουν τη βασική ενωσιακή νομοθεσία και νομολογία σχετικά με το οικονομικό έγκλημα και θα επισκοπήσουν και θα συγκρίνουν διεθνείς συμβάσεις και μέσα soft law χαρακτήρα σχετικά με αυτό. Το μάθημα εξετάζει επίσης βασικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας στην καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος, όπως η ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων και οι έρευνες από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Το μάθημα διερευνά σε βάθος το νομικό πλαίσιο και τις πολιτικές που διέπουν τις θαλάσσιες δραστηριότητες και τις λειτουργίες των λιμένων σε παγκόσμια και περιφερειακή κλίμακα. Εξετάζει επιμέρους θέματα του διεθνούς ναυτικού δικαίου, τους λιμενικούς κανονισμούς, καθώς και περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη ναυτιλία και τη διαχείριση λιμένων. Οι φοιτητές θα εξετάσουν τη λειτουργία και σημασία των διεθνών οργανισμών, όπως ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), για τη διαμόρφωση των ναυτιλιακών και λιμενικών πολιτικών, καθώς και τις ευθύνες των κρατών σημαίας, των παράκτιων κρατών και των κρατών λιμένων ως προς την επιβολή των σχετικών κανονισμών.